از زمانی که تی تی خانم، عمه یکی از شاهان صفوی، تصمیم گرفت کاروانسرای زیبایی به نام خود بنا کند، بنیان یکی از قدیمی ترین بناهای سیاهکل گذاشته شد. بنایی سنگی و آجری که تاریخ ساخت آن به دوران صفویه بر می گردد و اگر گذارتان به آن بیفتد، می توانید ساختمانی از سنگ رودخانه ای، آجر و ملات گچ و ساروج را ببینید که ورود شما را به یک حیاط مرکزی، یک گذرگاه هشتی و دو ایوان کوتاه خوشامد می گویند.



تی تی در زبان گیلکی به معنی شکوفه است و بنابراین تی تی کاروانسرا، کاروانسرای شکوفه معنی می دهد. ساخت این کاروانسرا، آن هم در روزهایی که کاروانسراهای کمی در شمال کشور ساخته می شد، گوشه ای از اهمیت مسیر عبوری سیاهکل را روایت می کند. روایتی که البته این روزها ناقص و ناتمام باقی مانده است.



با توجه به موقعيت جغرافيايي داراي آب و هواي معتدل و مرطوب است که آب و هواي خنک تر قسمت کوهپايه اي آن را تحت تاثير قرار مي دهد.

نام اين شهر از دو کلمه "سي و کل" تشکيل شده که "سي" به معني پاي کوه و "کل" به معني جايگاه است که به مرور زمان به سياهکل تغيير يافته است در حال حاضر اين شهرستان داراي دو بخش مرکزي و ديلمان است.

سياهکل هم از نظر چشم اندازهاي طبيعي و هم از نظر تاريخي از نقاط ديدني استان گيلان به شمار مي رود اين منطقه سرزمين قوم باستاني ديلم است که پس از عبور از اين شهر در امتداد مسير شيم رود تا ارتفاعات کوهستاني ديلمان پيش مي رود.

طبيعت سرسبز و زيبا و خانه هاي بومي لته پوش "تخته سر" با مردمي خونگرم و مهمان نواز بر جاذبه هاي گردشگري اين منطقه مي افزايد.

سياهکل داراي سابقه تاريخي درخشاني است ديلمان خواستگاه يکي از قدرتمند ترين سلسله هاي حکومتي ايران به نام "آل بويه" است که حتي توانستند بغداد را نيز به تصرف در آورند اين سرزمين که به عنوان پناهگاه شيعيان مشهور بوده دانشمندان زيادي را نيز به جامعه ايراني تحويل داده است.

اقتصاد اين شهرستان بر پايه دامداري و کشاورزي است و عمده ترين توليدات در اين زمينه ميوه جات، پرورش کرم ابريشم، عسل مرغوب و محصولات جاليزي است که در کنار آن توليدات سفال تزئيني و دوخت لباسهاي محلي و معرق نيز رونق خاصي دارد.

سياهکل، شهرستان سرسبزي است خفته در پاي قله سرکش درفک که جنگلي انبوه همچون نگين انگشتري آن را دربرگرفته است، اين منطقه با تاريخ پرفراز و نشيبش با تحولات فراواني روبه ‌رو شده و هم‌ اينک در جوار منطقه‌اي به نام "برفجان" رشد و گسترش يافته است.

شهرستان سياهکل در ناحيه شرقي استان گيلان واقع شده و از شمال و شمال ‌شرقي به لاهيجان از شرق به لنگرود از جنوب ‌شرقي به املش و رودسر از جنوب به مازندران از جنوب‌ غربي به رودبار و از غرب به رشت محدود مي‌شود.

همچنين قسمتي از رشته‌ کوه البرز ناحيه بزرگي از جنوب اين منطقه را شامل مي شود مهمترين رودخانه‌هاي جاري در اين منطقه "شيمرود" و "خرارود" است.

اين منطقه داراي دو ناحيه عمده جغرافياييِ جلگه‌اي و کوهستاني است، آب ‌وهواي ناحيه جلگه‌اي، مرطوب و کوهستاني، نيمه‌مرطوب و ميزان بارندگي در شهرستان سياهکل حدود 1400 - 1000 ميليمتر است.

دستبافتهاي پشمي و توليد سفال از مهمترين صنايع دستي سياهکل و برنج، جو، توتون، چاي، فندق، سيب‌زميني، گردو و مواد لبني از مهمترين محصولات اين ناحيه است.

"ديلمان" و "اسپيلي" با پيشينه تاريخي خود مهمترين ناحيه شهرستان سياهکل است، ديلمان در گذشته وسعت بسياري داشته و از يک ‌طرف به مازندران و از طرف ديگر به قزوين محدود بوده است.

ديلمان فعلي در قرون چهارم و پنجم هجري‌ قمري مقر حکومت ديلميان و "گيلان" يکي از ولايات آن بوده است اما پس از انقراض خاندان آل‌ بويه و تعرض سرداران محلي اين سرزمين وسيع کم‌کم کوچک شده تا امروز که يکي از بخشهاي گيلان به ‌شمار مي‌آيد.

در اين ‌خصوص، "مقدسي" در کتاب "احسن التقاسيم" مي‌نويسد: "ديلم (ديلمان) داراي پنج کوره (شهرستان) است که از جانب خراسان به قومس (حدود دامغان) محدود شده و گرگان، طبرستان، ديلمان و خزر در ميان اين نواحي قرار دارد".

" ابن حوقل" تاريخ نگار دوره سامانيان نيز در کتاب خود مي‌نويسد: "ناحيه ديلم شامل سهل و جبل و سرزميني بوده که از جنوب تا قزوين و طارم و قسمتي از آذربايجان و بخشي از ري، از مشرق تا طبرستان و ديگر نواحي ري، از مغرب تا قسمتي ديگر از آذربايجان و بلاد آران و از شمال به درياي خزر متصل و محدود بوده است".

سياهکل به جهت پيشينه پررمز و راز تاريخي‌اش از آثار ديدني و تاريخي بسياري برخوردار است، قوميت اهالي شهرستان سياهکل گيلک است و به زبان گيلکي با لهجه بيه ‌پيش "شرق گيلان" و گويش ديلمي سخن مي‌گويند، مذهب رايج اين شهرستان شيعه اثني‌عشري است.

کوه درفک، منطقه سرسبز ديلمان و اسپيلي، آبشار لونک، چشمه آب معدني لاريخاني، منطقه آغوزي، آبشار بابا ولي، غار اسپهبدان، تي تي کاروانسرا، مناطق باستاني قلعه کوتي، کوه پس و حسني محله، قلعه کوتول شاه، قلعه ديده باني، روستاي گرماور، حمام تاريخي ديلمان، غار لوعلي (زاگام )، پناهگاه سنگي گيلارکش و شلمان ازجاذبه هاي گردشگري و تاريخي شهرستان سياهکل است.

بقاع متبرکه سيد اسماعيل، سيد ابراهيم، سيد محمد صالح، سيد احمد سيد حسين، بقعه امام زاده تورار اززيارتگاهها و اماکن مذهبي اين منطقه است.

آقاجانزاده فرماندار سیاهکل می گوید: ازمجموع 60 نقطه گردشگري که در سفر هيئت دولت به استان گيلان تصويب شد، سه منطقه شامل گردنه اسپيلي، تي تي کاروانسرا و منطقه اسپيلي در اين منطقه واقع شده است.

هم‌اينک شهرستان سياهکل با وسعت 6/1048 کيلومترمربع وسعت داراي 60 هزار نفر جمعيت است که 31 درصد اين افراد شهرنشين و بقيه در روستا زندگي مي کنند.

اين شهرستان داراي دو شهر سياهکل و ديلمان، دو بخش مرکزي و ديلمان، پنج دهستان پيرکوه، ديلمان، توتکي، خرارود و مالفجان و 251 پارچه آبادي است.

شهر سياهکل نيزهم اکنون افزون بر 17 هزارنفر جمعيت دارد که در سال 1309 شهرداري در سال 1311 بخشداري و در اواخر سال 1376 فرمانداري در اين شهرستان داير شده است.



تصویر : میلاد حسین زاده

برگرفته از جام جم

گرد آوری و ویرایش توسط تیم تحقیق و تاریخ سیاهکل دات کام

http://www.siyahkal.com/home/modules.php?name...8%B1%D8%A7

رعایت کپی رایت نشانه حمایت از ماست

سلام گیله مرد خوش آمدی به «وارش»